Gezondheid en veiligheid

Voordat je vertrekt

Aangezien de meeste vaccinaties niet meteen immuniteit geven, moet je 4 tot 8 weken voordat je vertrekt naar de GGD of je huisarts gaan. Vergeet niet het gele vaccinatieboekje mee op reis te nemen. In sommige landen is de gele koorts vaccinatie verplicht.

Je moet je medicijnen in hun originele gelabelde doosjes meenemen. Het is ook raadzaam om een getekende brief van je huisarts mee te nemen waarin staat wat je medische condities zijn en welke medicijnen je bij je hebt. Wanneer je injecties of naalden meeneemt moet je zeker een brief van je huisarts meenemen.

Voordat je vertrekt is het belangrijk om uit te zoeken of jouw zorgverzekeraar ook kosten in het buitenland dekt. De meeste zorgverzekeraars keren speciale kosten niet uit, zoals evacuatie met een helikopter wanneer je in afgelegen gebied bent en noodhulp nodig hebt. Je kunt een aanvullende reisverzekering afsluiten die medische kosten in het buitenland dekt (zie reisverzekering).

Wanneer je in Peru bent

BESCHIKBAARHEID VAN GEZONDHEIDSZORG

Er zijn een aantal zeer goede medische klinieken in Lima die 24 uur open zijn voor noodgevallen. Er zijn ook prive klinieken met Engels sprekende artsen en tandartsen in Lima en Cusco. In andere steden en regio’s is het moeilijk om goede medische zorg te vinden.

Veel artsen verwachten dat je betaalt met contant geld, ook wanneer je een reisverzekering hebt.

De apotheken in Peru heten farmacias of boticas en hebben een groen of rood kruis in het raam. Ze zijn meestal betrouwbaar en de meeste medicijnen die je in Nederland kunt vinden, kun je hier ook kopen. InkaFarma en Superfarma zijn de bekendste apotheken.

DENGUE

Dengue is een virus dat veel voorkomt in heel Zuid Amerika. Het wordt door muggen overgedragen en wordt ook wel knokkelkoorts genoemd. De muggen steken alleen overdag en leven vooral rond bevolkte gebieden. Bij besmetting in lichte vorm beperken de symptomen zich tot een griepachtige ziekte. Maar bij een ernstige vorm van Dengue kunnen bloedingen en shock optreden. Er bestaan geen preventiemiddelen of behandelingen voor deze ziekte, je kunt jezelf alleen beschermen tegen muggenbeten. Indien je vermoedt besmet te zijn met Dengue dan mag aspirine en ascal niet gebruikt worden, paracetamol wel.

HEPATITUS A

Hepatitis A is een virale infectie in de lever die veroorzaakt. Het is één van de meest voorkomende reizigersziekte. Je kunt de ziekte krijgen door besmet water en eten of via mensen die besmet zijn met Hepatitis A. Bovendien komt de ziekte veel in ontwikkelingslanden voor. De vaccinatie is zeer aan te raden omdat deze zeer effectief is. En een tweede inenting na 6 tot 12 maanden na de eerste inenting geeft je voldoende weerstand voor een periode van 10 jaar.

Symptomen kunnen vermoeidheid, misselijkheid, koorts, overgeven en soms pijn in de bovenbuik zijn. Meestal gaan de klachten vanzelf over. Er is geen behandeling voor Hepatitis A maar het helpt om gezond en vetloos te eten en alcohol te vermijden.

HEPATITUS B

Hepatitis B is ook een virale infectie van de lever, maar het hepatitis B virus kun je alleen krijgen via bloedcontact en seksueel contact. Hepatitis B is erg besmettelijk. Vaccinatie voor hepatitis B is aan te raden voor reizigers die langer dan 6 maanden reizen en veel in contact zullen zijn met de lokale bevolking, zoals vrijwilligers.Je kan je tegen hepatitis B laten inenten door middel van een serie van 3 vaccinaties. Indien bij later bloedonderzoek uw antistoffen voldoende zijn, heeft u levenslange bescherming tegen deze ziekte.

HIV/AIDS

HIV/AIDS (SIDA in het Spaans) komt in alle Zuid Amerikaanse landen voor. Blootstelling aan bloed en lichaamsvloeistoffen is risicovol. Gebruik condooms wanneer je sexueel contact hebt.

MALARIA

Malaria komt in heel Zuid Amerika voor, behalve in Chili, Uruguay en de Falkland eilanden. In Peru komt malaria voornamelijk voor in het regenwoud en het grensgebied met Ecuador. Lima, Cusco, Machu Picchu, Lago Titicaca en Arequipa zijn geen malariagebieden. Malaria wordt voornamelijk door muggen verspreid tussen zonsondergang en zonsopgang.

Symptomen zijn hoge koorts, koude rillingen, zweten, spierpijn, zich zwak voelen, overgeven en/of diarree en kunnen zich direct voordoen maar kunnen ook pas na enkele maanden merkbaar worden. In enkele gevallen tast de infectie het zenuwstelsel aan. Dit kan tot verwarring, coma of de dood leiden.

Het is sterk aanbevolen om malaria pillen te slikken in de risicogebieden. Er zijn drie soorten antimalaria pillen die vaak worden gebruikt namelijk Lariam (Mefloquine), Malarone (Atovaquone/proguanil) en Doxycycine. Antimalaria pillen zijn nooit honderd procent effectief. Daarom moet je je altijd beschermen tegen muggensteken door bijvoorbeeld bedekte kleding te dragen, muggenspray met DEET te gebruiken en te slapen in een muskietennet.

De verschillende antimalaria pillen hebben verschillende gebruikswijzen.

  • Lariam wordt één maal per week ingenomen beginnend bij drie weken voor vertrek tot vier weken na terugkomst uit malariarisico gebieden. De bijwerkingen schijnen zwaarder te zijn en frequenter voor te komen dan bij het gebruik van Malarone.
  • Malarone wordt dagelijks ingenomen beginnend bij twee dagen voor vertrek tot zeven dagen na terugkomst uit malaria-risico gebieden.
  • Doxycycline heeft een zeer groot nadeel, namelijk dat het een extreme zonnebrand reactie geeft.

Indien je in een situatie verkeert dat je malaria symptonen ondervindt en er geen dokter bereikbaar is, kan je tot zelfbehandeling over gaan. Indien je Lariam voor preventie gebruikt is het mogelijk om vier Malarone tabletten per dag gedurende drie dagen als behandeling te gebruiken.

RABIES

Rabies of hondsdolheid is een bijna altijd dodelijk verlopende virale infectie van de hersenen en het ruggenmerg. Het virus wordt overgebracht door de beet van een hond, kat, aap of een ander met rabiës besmet zoogdier. Ook vleermuisbeten kunnen rabiës overbrengen. Rabies komt in alle Zuid Amerikaanse landen voor.

De rabies vaccinatie is veilig, maar duur. Mensen die meer risico hebben op rabies, zoals dierenverzorgers moeten zeker de vaccinatie krijgen. Andere mensen moeten er ook over nadenken om de vaccinatie te nemen als ze naar afgelegen gebieden afreizen, waar medische zorg moeilijk te bereiken is. De tijd tussen besmetting en het optreden van de ziekte kan variëren van enkele weken tot vele maanden. Indien een persoon een beet van een vermoedelijk met rabiës besmet dier heeft opgelopen dient zo vroeg mogelijk, doch uiterlijk binnen 1 week immunoglobuline met antistoffen tegen rabiës te worden toegediend. Daarnaast wordt een vaccinatie gegeven. Bespreek met je huisarts of de GGD of vaccinatie voor jou aan te raden is.

TETANUS

Deze mogelijk dodelijke ziekte komt alleen voor in onontwikkelde tropische gebieden. De ziekte wordt overgedragen door ontlasting van dieren of mensen. Het is moeilijk te behandelen, maar je kunt je gemakkelijk laten inenten tegen Tetanus met de DTP vaccinatie.

BUIKTYFUS

Buiktyfus is een ernstige infectieziekte die door besmet voedsel of water wordt overgebracht door Salmonella. Het gaat gepaard met hoge koorts en je hebt een behandeling nodig om te herstellen. Hoewel de vaccinatie geen 100% bescherming biedt verloopt de ziekte na vaccinatie in het algemeen minder ernstig.

GELE KOORTS

Gele koorts is een ernstige maar vrij zeldzame tropische ziekte en wordt veroorzaakt door muggenbeten. Het virus komt door de muggenbeten in de bloedbaan terecht en kan zich zo door het hele lichaam verspreiden. De symptomen van Gele Koorts zijn koorts, hoofdpijn, spierpijn, geen eetlust, overgeven en koude rillingen. Een op de zes personen komt vervolgens in de tweede fase waar vergiftiging optreedt dat zich o.a. uit in verlies van de nierfunctie en meer braken. Hier overlijdt uiteindelijk de helft van de mensen aan. Er is geen behandeling mogelijk, enkel verzorging om de ziekte te remmen.

Vaccinatie is de enige manier om tegen gele koorts beschermd te zijn en bestaat uit een inenting met een beschermingsduur van tenminste 10 jaar. De bescherming gaat 10 dagen na de inenting in. Het is noodzakelijk om je voor deze ziekte in te enten als je het regenwoud bezoekt en met namen het regenwoud onder 2300 meter hoogte boven zeeniveau.

REIZIGERSDIARREE

Je kunt diarree krijgen door het drinken van besmet water of het eten van besmet voedsel. Wanneer je diarree hebt is het belangrijk om veel te drinken, het liefst Oral Rehydration Solution (ORS). Medicamenteuze behandeling is niet nodig als je af en toe diarree hebt. Wanneer je meer dan vier keer op een dag diarree hebt kan antidiarree medicatie uitkomst bieden. Indien bij de diarree bloed aanwezig is en dit meer dan 72 uur aanhoudt of wanneer je ook koorts of ernstige buikpijn hebt is medisch advies van een dokter noodzakelijk.

Het risico om diarree te krijgen kan verminderd worden door schoon water te drinken uit een dichte fles of het water zelf te behandelen als je bijvoorbeeld in de bergen wandelt. De eenvoudigste manier om water te reinigen is het een minuut te laten koken. Indien je boven een hoogte van 2000 meter bevindt dan moet het water drie minuten gekookt worden. Er zijn ook zuiveringstabletten verkrijgbaar van o.a. het merk ‘Micropur’ die het water kunnen reinigen.

Ook fruit en salades moeten in schoon water gewassen zijn. Het beste is om goed doorbakken of gekookt voedsel te kopen. Bovendien is het belangrijk waar je het eten koopt: een restaurant is over het algemeen hygiënischer dan een markt of straatkraampje.

HOOGTEZIEKTE

Hoogteziekte komt voor bij stijging boven 2500 meter en wordt veroorzaakt door een tekort aan zuurstof. Op hoge hoogte is er minder zuurstof aanwezig in de lucht, waardoor je sneller moet ademhalen om dezelfde hoeveelheid zuurstof als op zeeniveau, binnen te krijgen. Door een snellere ademhaling neemt de uitstoot van kooldioxide toe en ontstaat er een tekort aan kooldioxide in het bloed. De nieren hebben enkele dagen nodig om dit verlaagde kooldioxidegehalte aan te kunnen vullen. In de tussentijd krijgt het lichaam juist een langzamere ademhaling door dit tekort aan kooldioxide waardoor er een zuurstoftekort ontstaat.

De kans op hoogteziekte is groter wanneer de hoogte, het tempo waarin je stijgt plaatsvindt en de fysieke vermoeidheid van de persoon toeneemt.

Lichte symptomen zijn hoofdpijn, misselijkheid, overgeven, slechte eetlust, slapeloosheid, concentratieverlies, minder wateren en lichte oedeem op handen, voeten en in het gezicht. Vallen de klachten mee dan kan er volstaan worden met voldoende rust, veel drinken en een paracetamol tegen de hoofdpijn.

Twee ernstige vormen van hoogteziekte zijn longoedeem en hersenoedeem. Een snelle afdaling van 500 tot 1000 meter en een medische behandeling is noodzakelijk.

De beste preventie is een goede acclimatisatie waarbij twee dagen voor iedere stijging van 1000 meter moet worden uitgetrokken, het eten van lichte maaltijden en voorkoming van oververmoeidheid. Aangeraden wordt om te slapen op een minder hoge hoogte dan die dag bereikt is. Tevens is medicatie in de vorm van hoogteziektetabletten mogelijk bij lichte symptomen. Deze tabletten zijn verkrijgbaar bij de apotheek. Een andere optie is het kauwen op cocabladeren of het drinken van coca thee (mate de coca).

ETEN

In Peru moet je een beetje voorzichtig zijn met wat je eet. Salade en fruit moet gewassen worden met schoon water of het moet geschild worden. IJs kun je alleen eten wanneer het van een goed merk is. Koop geen ijs bij straat verkopers omdat dit vaak niet constant gekoeld is geweest. Goed gekookt of gefrituurd eten is het meest veilig. Zeevruchten en rauw vlees moet je vermijden. Wanneer je echter in een goed restaurant eet, hoef je je geen zorgen te maken.

Wanneer een restaurant er schoon en populair uitziet, en wanneer de obers of eigenaar er goed en schoon uitzien, dan is het eten waarschijnlijk schoon en veilig.

WATER

Kraanwater in Peru is geen drinkwater. Je kunt het water pas drinken als je het een minuut gekookt hebt. Wanneer je op een hoogte van 2000m of meer bent moet je het zelfs voor 3 minuten koken.

Je kunt het water ook reinigen met 5 a 10 druppels jood per liter water of beter met water purificatie tabletten.